Bản tin Căng thẳng Tài chính – 12/10/2026

• Mô hình áp dụng: N3 – mô phỏng lịch sử lọc theo biến động + bù dữ liệu trễ bằng phương trình cầu nối. Chọn trong 4 mô hình ứng viên (N1–N4) theo sai số trên giai đoạn kiểm định 01/2009–12/2018. Khoảng bất định lấy từ N4 – N3 + hồi quy về trung bình cho VIX, MOVE, chênh lệch tín dụng (điểm khoảng nhỏ nhất ở giai đoạn kiểm định).
• Kiểm định (giai đoạn kiểm tra 01/2019→10/2026, 1940 ngày; quy tắc đăng ký trước 07/10/2026)
  • Việt Nam: sai số tuyệt đối trung bình 1,16 điểm so với 1,37 điểm nếu giữ nguyên số đã quan sát (giảm 15%); kiểm định Diebold–Mariano p < 0,001 → đạt.
  • Việt Nam: khoảng 80% phủ 87% số ngày (kỳ vọng 80%); kiểm định Christoffersen có điều kiện p < 0,001 → không đạt.
  • Toàn cầu: sai số tuyệt đối trung bình 1,58 điểm so với 2,10 điểm nếu giữ nguyên số đã quan sát (giảm 25%); kiểm định Diebold–Mariano p < 0,001 → đạt.
  • Toàn cầu: khoảng 80% phủ 85% số ngày (kỳ vọng 80%); kiểm định Christoffersen có điều kiện p < 0,001 → không đạt.
• Tối ưu: mô hình được chọn trên giai đoạn kiểm định; tham số (λ, cửa sổ, hệ số co) là quy ước đăng ký trước và không được tinh chỉnh theo kết quả kiểm tra; hiệu chỉnh lại hằng quý (lần gần nhất 07/10/2026).
• Chưa đủ số ngày để đánh giá sai số thực tế của ước tính (cần ít nhất 5 ngày).

Cách làm: (1) các chuỗi công bố trễ được ước tính đến cuối ngày hôm qua bằng hồi quy theo các chuỗi thị trường cùng ngày; (2) biến động của hôm nay lấy ngẫu nhiên từ 1250 ngày lịch sử gần nhất, nhân với biến động hiện tại (EWMA, λ = 0,94); (3) mỗi trong 2000 kịch bản được đưa qua đúng quy trình tính chỉ số hiện hành; (4) điểm ước tính là trung vị, khoảng là phân vị 10%–90% (80%) và 2,5%–97,5% (95%).

Chuỗi được bù hôm nay: dầu Brent (4 ngày làm việc), chênh lệch BAA–10Y (2 ngày làm việc), chỉ số USD rộng (6 ngày làm việc), VIX (2 ngày làm việc).

• Giai đoạn căng thẳng (VIX > 30, 367 ngày): sai số giảm 17% (Việt Nam).
• Giai đoạn căng thẳng (VIX > 30, 367 ngày): sai số giảm 20% (Toàn cầu).

Các mô hình ứng viên (sai số tuyệt đối trung bình, điểm; giai đoạn kiểm định → kiểm tra)

Giới hạn của ước tính

• Ước tính chỉ dựa trên dữ liệu thị trường đến cuối ngày hôm qua; không dùng lịch công bố vĩ mô, tin tức hay kịch bản – biến cố bất ngờ trong ngày không dự báo được (chỉ phản ánh gián tiếp qua biến động hiện tại trong độ rộng khoảng).
• Chuỗi tần suất tuần/tháng/quý/năm (EPU, GPR, CPI…) giữ nguyên giá trị mới nhất; một số chuỗi trong nước có thể chậm cập nhật.
• Kiểm định dùng dữ liệu đã được nguồn hiệu đính, nên sai số thực tế có thể lớn hơn; không mô hình hóa quan hệ trễ giữa phiên Mỹ và phiên Việt Nam trong cùng ngày.

Điểm tháng 10/2026 trên biểu đồ là chỉ số tính đến hiện tại của tháng (số tạm thời) và chỉ có giá trị chính thức khi tháng kết thúc (31/10/2026). Ước tính dưới đây là chỉ số tháng 10/2026 dự kiến: được tính lại mỗi ngày làm việc theo dữ liệu mới và hội tụ dần về chỉ số của tháng khi đủ dữ liệu (còn 15 ngày làm việc kể cả hôm nay; khoảng bất định hẹp dần theo thời gian).

• Khi tháng còn 11–15 ngày làm việc, mô hình chưa chính xác hơn việc giữ nguyên số đã quan sát một cách có ý nghĩa thống kê, nên số ước tính của Việt Nam và toàn cầu chỉ để tham khảo; hãy đọc cùng khoảng (biểu đồ vẽ kim cương nét đứt).
• Việt Nam: khi tháng còn 11–15 ngày làm việc, khoảng 80% thực tế chứa kết quả đúng 74% số ngày trong kiểm tra (mục tiêu 80%); coi là khoảng tham khảo, không phải xác suất chính xác.

• Mô hình: N3 – mô phỏng lịch sử lọc theo biến động + bù dữ liệu trễ bằng phương trình cầu nối. Khoảng bất định lấy từ N3. Chọn trong 4 mô hình ứng viên theo sai số trên giai đoạn kiểm định 01/2009–12/2018.
• Cách làm: mô phỏng đường đi từng ngày làm việc từ hôm nay tới ngày làm việc cuối cùng của tháng (cú sốc mỗi ngày rút ngẫu nhiên từ 1250 ngày lịch sử, nhân biến động hiện tại; chuỗi bị trễ được bù bằng phương trình cầu nối), rồi đưa mỗi trong 2000 đường đi qua đúng quy trình tính chỉ số. Các chỉ báo tháng, quý, năm giữ nguyên giá trị hiện có; Google Trends của chính tháng chưa có nên mang số tháng trước.
• Kiểm định cho nhóm còn 11–15 ngày làm việc (giai đoạn kiểm tra 01/2019→09/2026, 93 tháng; kiểm định cấp tháng, quy tắc đăng ký trước 07/10/2026)
  • Việt Nam: sai số tuyệt đối trung bình 5,33 điểm so với 5,39 điểm nếu giữ nguyên số đã quan sát (thấp hơn 1%); Diebold–Mariano cấp tháng p = 0,373 → không đạt.
  • Việt Nam: khoảng 80% phủ 74% số ngày (kỳ vọng 80%); Christoffersen cấp tháng p = 0,015 → không đạt.
  • Toàn cầu: sai số tuyệt đối trung bình 5,35 điểm so với 5,33 điểm nếu giữ nguyên số đã quan sát (cao hơn 0%); Diebold–Mariano cấp tháng p = 0,529 → không đạt.
  • Toàn cầu: khoảng 80% phủ 79% số ngày (kỳ vọng 80%); Christoffersen cấp tháng p = 0,916 → đạt.
• Tối ưu: mô hình được chọn trên giai đoạn kiểm định; tham số (λ, cửa sổ, hệ số co) là quy ước đăng ký trước và không được tinh chỉnh theo kết quả kiểm tra; hiệu chỉnh lại hằng quý (lần gần nhất 07/10/2026).
• Chưa đủ dữ liệu để đánh giá sai số của ước tính tháng.

Giới hạn của ước tính chỉ số tháng

• Ước tính hướng tới chỉ số tháng tính với thông tin có khi tháng kết thúc, không gồm hiệu đính về sau – chỉ số chính thức của tháng có thể được hiệu đính: khi các chỉ báo tháng công bố sau khi tháng kết thúc (nhất là Google Trends của chính tháng), điểm tháng Việt Nam được hiệu đính trung bình khoảng 4,5 điểm (phân vị 90 khoảng 11 điểm) và điểm toàn cầu khoảng 0,9 điểm – các điểm tháng cũ trên biểu đồ là số đã hiệu đính.
• Đầu tháng khoảng ước tính rất rộng và hẹp dần khi dữ liệu của tháng tích lũy; ở nhiều nhóm mô hình chưa vượt chuẩn "giữ nguyên" nên số điểm chỉ là số tham khảo, cần đọc cùng khoảng. Chỉ số Việt Nam chịu thêm biến động của các chỉ báo tháng chưa được mô phỏng, nên khoảng của Việt Nam thường chưa đạt hiệu chuẩn.
• Các giới hạn của ước tính hôm nay (không dùng tin tức/lịch sự kiện, dữ liệu đã được nguồn hiệu đính) cũng áp dụng.